Sosna limba

Pinus cembra sosna limbaSosna limba (Pinus cembra) występuje w górach Europy Środkowej, w Alpach i Karpatach. W Polsce w stanie naturalnym rośnie tylko w Wysokich Tatrach, w reglu górnym wśród kosodrzewiny oraz na górnej granicy lasu z modrzewiem, gdzie jest pod całkowitą ochroną. Sosna limba jest drzewem bardzo dekoracyjnym. Charakteryzuje się piękną, wysmukłą sylwetką, jest silnie ugałęziona i ma ciemnozielone igły. Nadaje się nawet do małych ogrodów działkowych i przydomowych, ponieważ początkowo rośnie bardzo wolno. Młode drzewka mają wiązkowy system korzeniowy i nawet w wieku 10 lat mogą być jeszcze przesadzane. Drzewka 20-letnie osiągają wysokość 2-3 m. U młodych drzew korona jest stożkowata.

Drzewka rosnące swobodnie, na otwartej przestrzeni, mają gęstą, regularnie wydłużoną koronę i zachowują wszystkie gałęzie przez wiele lat. Igły po 5 w pęczku, dość sztywne, 5-10 cm długości, ciemnozielone, pozostają na gałązkach przez 3-5 lat. Szyszki jajowate, do 8 cm długości, ciężkie, z grubymi i krótkimi łuskami. Młode szyszki są zielone, później fioletowe. Dojrzewają po 2 latach. Nasiona duże, orzeszkowate, wielkości grochu, bez skrzydełek, jadalne. Szyszki, często jeszcze przed dojrzeniem, są niszczone przez wiewiórki, a także przez ptaki, szczególnie orzechówki, które gromadzą nasiona w swoich schowkach jako pokarm na zimę.

Odmiana syberyjska sosny limby - Pinus cembra var. sibirica występuje na rozległym obszarze tajgi syberyjskiej, gdzie jest gatunkiem lasotwórczym w zwartych drzewostanach. Nazywana jest zwyczajowo cedrem syberyjskim - "sibirskij kiedr" mimo, że z cedrem nie ma nic wspólnego. Jej orzeszkowate nasiona, które są przysmakiem zamieszkujących tam ludów i towarem handlowym, mają nazwę cedrowych orzeszków - "kiedrowyje orieszki". W dawnych wiekach z limby wyrabiano olejek limbowy, który miał zastosowanie w medycynie ludowej.

Limba jest odporna na mrozy i działanie silnych wiatrów. Mimo, że jest drzewem typowo wysokogórskim, rośnie dobrze na nizinach, zwłaszcza w okolicach o dużej ilości opadów i na żyznych, gliniastych glebach. W naszych ogrodach będzie elementem chronionej flory tatrzańskiej i niezapomnianych, górskich wycieczek z nad Pięciu Stawów do Morskiego Oka.